Oorlog en vrede

Kinderen zijn tot rare dingen in staat als ze in groepen worden ingedeeld. Ook al hebben ze nog zoveel met elkaar gemeen, het feit dat ze tot de ene of tot de andere volkomen willekeurige groep behoren is allesbepalend. In de sociale psychologie weet men dat sinds het experiment van Sherif uit 1961. Tussen de Rattlers en de Eagles was het oorlog, maar als ze niet zouden zijn ingedeeld in aparte groepen, hadden al deze jongetjes het  prima met elkaar kunnen vinden. Pas toen er een overstijgend gemeenschappelijk doel ontstond, konden de leden van beide groepen weer door één deur.

Wat er gebeurde op dit zomerkamp voor twaalfjarigen, gebeurt ook in de tango. Het is eigenlijk een aaneenschakeling van prachtig sociaalpsychologische praktijksituaties. Tangodansende volwassenen zijn pubers. Men houdt van categorietjes (Welke stijl dans je? Waar kom je vandaan?) en identificeert zich graag met het een of het ander. Men wil ergens bijhoren, want anders zijn de existentiële angsten (help ik ben alleen!) niet te harden. Zodra er groepjes zijn, is er de ingroup en de outgroup, wij en zij, rangen en standen, en dan heb je de poppen aan het dansen. Inderdaad op grote schaal zijn dat godsdienstoorlogen. Op kleine schaal, maar net zo erg, zijn dat de uitsluitingmechanismen, het gekonkel en het ‘gekliek’ op en rond de dansvloer.

Filosofen houden niet van schijntegenstellingen. Het is heerlijk mensen te laten zien dat ze zelf problemen de wereld in helpen door te categoriseren. Het mooiste is dat deze categorieën vaak, net als in het onderzoek van Sherif, nergens op gebaseerd zijn. Men mag er best voor kiezen ze in stand te houden, maar is vervolgens zelf verantwoordelijk voor de problemen die dat oplevert. We mogen ons gelukkig prijzen als men zich dan tenminste nog bewust is van het eigen kinderachtige gedrag.

Psychologisch zelfinzicht is echter nog geen oplossing. Je kan een verklaring geven voor oorlog, beweren dat het de menselijke natuur is, maar dan heb je nog geen vrede. Deze wordt zowel door bovenstaand onderzoek als de filosofie ingegeven. Vrede is de grote gemene deler die zorgt dat groepen samenwerken. Of het is het laten verdwijnen van problemen en tegenstellingen die er niet zijn of er niet toe doen.

Welnu, tango is in wezen een gezamenlijk doel. Het draait om met elkaar communiceren, het samen leuk hebben en van elkaar leren. Iedere poging de tango in willekeurige hokjes in te delen, is een stap bij de tango vandaan. Maar het gebeurt, en de sfeer wordt verpest. Dat stoot mensen af, vooral degenen die iets positiefs en constructiefs te bieden hebben. De tango geeft (groepen) mensen reden tot zelfoverschatting en het geringschatten van de ander, maar komt pas echt tot bloei in vredestijd. Als we nu eens allemaal onderkennen dat tango is wat ons verbindt, dan gaat dat de sfeer op de dansvloer beslist ten goede komen. Betere samenwerking zal de tango van een stijf en kil imago verlossen. Meer mensen zullen met plezier gaan dansen en blijven dansen. Hoe meer omhelzingen, hoe minder strijd. En uiteindelijk hoeft men dan, voorbij het eigene en ook voorbij de groep, helemaal niet zo bang te zijn voor eenzame existentie.

Mei 2011, La Cadena

Categorized Under

Tango Lab

Back To Top +