Nederlands tangotheater in La Haya

La Cadena, januari 2011

Hoe maak je van tango theater? Er zijn niet veel mensen die een geloofwaardig antwoord op deze vraag weten te choreograferen, terwijl men het steeds vaker probeert. Professionele dansers trachten hun optredens iets theatraals te geven. Nu spectaculaire bewegingen uit de tangoshows hun weg hebben gevonden naar de salon en ook steeds meer amateurs zich deze eigen maken, lijkt theater de weg van de tango avant-garde om zich verder te onderscheiden. De twee disciplines laten zich echter niet zomaar combineren. Is het met de voorstelling Sentido in Den Haag gelukt?

Waar theater draait om het neerzetten van een personage, een beeld, representeert men in de tango zichzelf. In het theater krijgt het publiek ruimte om zelf te interpreteren, open plekken op te vullen en verbanden te leggen. In de tango ligt het sentiment er dik bovenop, worden de rode rozen nóg roder geverfd. En vaak blijft de vraag waarom men elkaar toch plotseling omhelst en een dansje doet, op het podium onbeantwoord. Er mist dan een verhaal, een betekenis.

De maestros kunnen de plank volkomen mis slaan als ze geen aandacht besteden aan theatertechnieken. Zo was tangotechnisch gezien het optreden van Sebastián Arce en Mariana Montes op Tangomagia een hoogstandje. Maar het is niet professioneel om van te voren uit te leggen wat je gaat uitbeelden en dat je maar een paar keer geoefend hebt. Het is respectloos ten opzichte van het publiek, dat zo de gelegenheid ontnomen wordt zelf een indruk te vormen.  En nee, met gecompliceerde figuren voor een afgetraind lijf en een heleboel vals verlangen zet je geen geloofwaardig stuk neer over ‘als we later oud zijn’. Een typisch geval van schoenmaker -hoe getalenteerd ook- blijf bij je leest. Of haal er iemand bij die verstand heeft van theater.

Gegeven dit gladde ijs, is de tango vanuit de salon naar een podium halen regelrechte artistieke waaghalzerij, zeker als het gaat om het podium van het prestigieuze Nederlands Dans Theater. En toch heeft Bennie Bartels het met een groep amateurs voor elkaar gekregen. Op 8 december 2010 stond Sentido (richting, betekenis) op de Haagse planken, en het maakte zijn titel waar. Hoewel bij vlagen chaotisch, werden mooie beelden en muziek aan elkaar geregen. Daarbij bleef de choreograaf dichtbij de belevingswereld van de tango-amateur. Ingenieus was er gebruik gemaakt van verhalende elementen uit de tango: het ten dans vragen, de omhelzing, de obsessie, het tegengewicht geven, macho zijn of juist kwetsbaar. De theatrale middelen werden volop benut, de registers voor belichting opengetrokken. Het publiek reageerde geëmotioneerd.

Dat het moeilijk coördineren is met veel en verschillende dansers op het podium was duidelijk. De ruimte voor improvisatie en het contrast tussen profs en liefhebbers leverde echter ook veel komische situaties, en zelfs adembenemende momenten op. Het podium vol met herhaling van een eenvoudige beweging, garandeerde krachtige en ontroerende beelden. De plotselinge entree van  Claudia Codega en Esteban Moreno was wonderschoon. Er waren kleine uitstapjes bij de tango vandaan; dan was de rode draad zoek, wat eigenlijk wel weer verfrissend was. Misschien duurde Sentido net iets te lang om de spanningsboog goed vast te houden, maar het applaus was er niet minder om. Dat iedereen er stond zonder pretentie meer danser te zijn dan men werkelijk was, dus als zichzelf en tegelijkertijd als groep, maakte het tot geloofwaardig theater over de tango. Zonder twijfel een volwaardig alternatief voor het tangodanstheaterfestival Cambalache dat zich gelijktijdig in Buenos Aires voltrok. Zo ver van huis hoeven we de tango avant-garde dus niet te zoeken, en dat is bijzonder inspirerend.

Categorized Under

La Cadena

Back To Top +